مانی محرابی

یادداشت های دکتر مانی محرابی، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل

مانی محرابی

یادداشت های دکتر مانی محرابی، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل

۴۰ مطلب با موضوع «رسانه های خارجی» ثبت شده است

جرابلس، ابتدای اهداف رویاپردازانه اردوغان در سوریه

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160831/1825456.html

نیروهای نظامی ترکیه بعد از ورود به خاک کشور همسایه در کمتر از یک روز توانستند کنترل شهر جرابلس در استان حلب را به دست بگیرند. شهری عمدتا کردنشین که از سال 2014 در تصرف داعش بوده.

موقعیت جغرافیایی جرابلس به گونه‌ای است که از یک سوی بعد از ورود به خاک سوریه از گذرگاه رسمی مرز ترکیه، تنها با گذراندن مسیری حدودا نهصد متری و در صورت ورود از مرزهای حدفاصل جرابلس تا حلوانیه با طی مسافتی کمتر از ده کیلومتر به اولین میدان شهر جرابلس خواهید رسید و از سوی دیگر جز رودخانه فرات که در شرق این شهر واقع شده، هیچ مانع طبیعی دیگری در اطراف شهر اعم از کوه، دره، جنگل و رود وجود ندارد. با توجه به موقعیت جغرافیایی فوق الذکر و سابقه نبردهای زمینی داعش خصوصا در فلوجه، رمادی، منبج، کوبانی، قیاره و ... نحوه ورود و تسلط نیروهای ترکیه بر جرابلس دارای شائبه می‌باشد. ضمن اینکه همجواری منطقه منبج که تحت محاصره نیروهای کرد است با پایتخت داعش یعنی استان رقه نیز بیش از پیش بر شائبه‌ها دامن می‌زند.

تهران، بازیگری غیرقابل پیش بینی

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160825/1813978.html

حضور نظامی روسیه در ایران جدا از بخش عملی آن، می‌تواند حاوی چند پیام برای کشورهای منطقه باشد: اول اینکه روسیه با وجود ارتباط با سایر کشورهای خاورمیانه، ایران را به عنوان دوست حداکثری طرح‌های استراتژیک خود برشمرده است و پیام دوم این است که ایران در راه حفظ اسد، گزینه‌های متعددی روی میز دارد که بسیاری از آنها کاملا غیر قابل پیش بینی هستند. و اما پیام سوم این رخداد اولتیماتوم جدی به عربستان سعودی است. اولتیماتومی که شاید ایران و بیشتر از آن روسیه، آن را جدی ملحوظ نکرده باشند اما از سوی عربستان و متحدانش بسیار جدی ست.

ریاض همواره در تلاش بوده تا با به انزوا کشاندن تهران از ارتباط خوب خود با قدرت‌های منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای به عنوان برگ برنده جدال‌های منطقه‌ای سود ببرد، از این روی توافق ایران و قدرت‌های جهانی طبیعتا موجب نگرانی تصمیم گیران عربستان بوده و توافق جدید تهران و مسکو در بعد نظامی به مثابه گام دوم تهران در جهت خروج از انزوا نیز فصل جدیدی از نگرانی‌های ریاض را رقم زده است.

همکاری جدید ایران و روسیه دارای نکاتی مثبت و منفی برای هر دو طرف است. نکته منفی این رخداد برای هر دو طرف ماجرا ادعای وابستگی هر کشور به طرف دیگر است. دو کشوری که ادعای استقلال حداکثری داشته ولی در عمل به اتکا به دیگری در مورد اخیر متهم شده اند. اما نکته مثبت ماجرا برای مسکو برابری کامل استراتژیک و ژئوپلیتیک با ایالات متحده در سطح منطقه می‌باشد. برابری ای که موجب خواهد شد تا کرملین بطور کامل گوی سبقت را در معادلات منطقه‌ای از کاخ سفید برباید. و نکته مثبت این واقعه برای تهران ایفای نقش به عنوان یک قدرت منطقه‌ای با قدرت تصمیم گیری و تصمیم سازی بالا و البته تاثیرگذار بر احوال سیاسی منطقه است که در صورت نیل مسکو به اهداف خود در مقابله با ایالات متحده در خاورمیانه، قرار گرفتن در کنار روسیه این قدرت تاثیرگذاری را دو چندان نیز خواهد نمود.

بلیط بخت آزمایی روسی اردوغان

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160823/1807859.html

کودتای ترکیه در صورت پیروزی فرصتی بود برای تغییر خاورمیانه و قطعا نتایج کاملا غیر قابل پیش بینی‌ای به همراه می‌داشت لیکن نافرجام ماندن آن نیز این فرصت را به اردوغان داد تا دست به تغییرات بزرگ بزند، گویی اردوغان در انتظار یک رخداد انقلاب گونه به مثابه ابزار توجیه تغییرات بود.

اردوغان که قبل از کودتا با جایگزینی بینالی یلدریم با احمد داووداغلو سعی در برون رفت از پارادوکس روابط بین الملل و عادی سازی روابط خارجه ترکیه داشت بهترین استفاده را از کودتای نافرجام برده و البته کشورهای مرتبط با مسئله ترکیه نیز با اتخاذ تصمیمات خاص، به وی در تغییر رویکرد سیاست بین الملل یاری رساندند.

اردوغان به خوبی می‌داند درخواستش مبنی بر استرداد فتح الله گولن از ایالات متحده خلاف موازین بین الملل بوده و ایالات متحده حداقل در آینده نزدیک هرگز دست به چنین اقدامی نخواهد زد و بهتر است بگویید نمی‌تواند بزند! طرح این تقاضا از سوی اردوغان نیز تنها به دلیل یافتن دلیلی برای توجیه کمرنگ کردن روابط دوستانه خود با این کشور است. حقیقت این است که آنکارا تصمیم خود را برای تغییر منطقه ژئوپلیتیک خود از اروپا به قفقاز و خاورمیانه گرفته زیرا منطقه ژئوپلیتیک اروپا کاملا با اهداف رویاپردازانه اردوغان که همانا تاسیس عثمانی جدید است در تناقض بوده و از زمان حمله نیروهای وی به دفتر روزنامه زمان ناامیدی اردوغان از پذیرش توسط اروپا به وضوح قابل درک بود.

پایگاه هوایی همدان و فصل تازه دیپلماسی ایرانی

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160821/1803535.html

هواپیماهای روسی در پایگاه هوایی نوژه همدان مستقر شده‌اند، اولین حضور نیروهای نظامی خارجی بعد از جنگ جهانی دوم در ایران.

در ابتدا باید عرض کنم مطابق با اصل صد و چهل و شش قانون اساسی ایران، استقرار پایگاه نظامی کشور خارجی در ایران ممنوع است لیکن در مورد اخیر هیچ پایگاهی در اختیار روسیه قرار نگرفته و اتفاقی که رخ داده صرفا یک همکاری نظامی تحت ائتلاف ایران و روسیه بوده و مشمول قانون فوق الذکر نمی‌باشد.

اما در باب دلایل این اقدام باید عرض کنم مسیر حرکت هواپیماهای روسیه از روسیه تا مدیترانه، مسیری طولانی بوده و در اکثر مواقع این هواپیماها تقریبا باید تمام اروپا را از شمال اسکاندیناوی تا غرب اروپا دور زده، از مرز دریایی اسپانیا و مغرب وارد دریای البوران شده، مرز دریایی ایتالیا و تونس را طی کرده و به سمت مدیترانه و خاک سوریه پرواز کنند. در این مسیر طولانی هواپیماهای روسیه توسط ماهواره‌های کشورهای مخالف روسیه شناسایی شده و موضوع حمله هوایی به اطلاع گروه‌های مخالف دولت سوریه می‌رسید. فاصله کوتاه میان ایران و سوریه باعث خنثی شدن این رخداد می‌شود. از سوی دیگر به دلیل حجم هواپیمای روسی مستقر در همدان یعنی هواپیماهای TU-22M3 امکان استقرار این هواپیماها در فرودگاه حمیمیم شهر لاذقیه سوریه نیز وجود ندارد. دلیل اصلی همکاری ایران و روسیه در مورد اخیر، مسئله فوق الذکر بوده.

نتیجه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا از تنش‌های میان آمریکا و عربستان نخواهد کاست

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160814/1788175.html

از 14 فوریه 1945 که آغازی بر روابط ایالات متحده و عربستان به عنوان دو کشور دوست بوده تا امروز، رابطه فوق دارای تغییرات فراوانی از لحاظ ماهیت و کمیت بوده.

رابطه‌ای چند وجهی که به اقتضای شرایط دارای اولویت‌های اقتصادی، امنیتی و سیاسی بوده است. باید توجه داشت که عربستان سعودی هیچ گاه تنها متحد ایالات متحده در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا نبوده و از ایران، اسرائیل، مصر و ترکیه می‌توان به عنوان متحدین ایالات متحده در ادوار مختلف 70 سال اخیر نام برد، لیکن جنس روابط ایالات متحده و عربستان به نوعی بوده که با وجود تکانه‌های سیاسی میان دو کشور، باعث ایجاد تداوم هر چند شکننده در این رابطه شده. این تکانه‌ها اما از ابتدای قرن 21 میلادی شکل جدیدی به خود گرفت. حادثه یازده سپتامبر و تبعات آن، تبعات حمله نظامی ایالات متحده به عراق که به زعم سعودی‌ها به واگذاری غیر مستقیم این کشور به ایران منجر شد، اختلافات استراتژیک دو کشور در قبال رژیم مبارک و اختلافات اولویت بندی در قبال رژیم اسد، ایجاد رابطه با ایران پس از برجام و… تکانه‌هایی بودند که نه بر ماهیت رابطه دو کشور، بلکه بر شکل این رابطه تاثیرگذار خواهند بود.

البته عده‌ای ایجاد رابطه آمریکا با ایران را به مثابه قطع رابطه آمریکا و عربستان می‌دانند، این تئوری از اساس اشتباه است زیرا در بحث سیاست فرامنطقه‌ای، جایگاه ایران و عربستان دارای الگوی نوسان پاندولی نیست و عوامل متعددی در امر تخصیص جایگاه جهانی کشورها دخیل هستند و از این روی دیدگاه فوق ساده انگارانه می‌نماید.

بررسی دلایل جدایی جبهه النصره از القاعده

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160729/1755876.html

جبهه النصره بعد از توافق با القاعده، از این گروه جدا شده و در اقدامی نام خود را به جبهه فتح الشام تغییر داد. اعلام این جدایی همراه بوده با رونمایی از چهره ابو محمد جولانی رهبر جبهه النصره و این دو اتفاق در کنار تغییر نام این گروه را می‌توان به مثابه شروعی برای یک تغییر ساختاری در جبهه النصره ملحوظ دانست.

تغییری که قطعا در مسیری خلاف جهت حرکت داعش بوده و تلاشی ست برای متعادل و میانه رو جلوه دادن جبهه النصره و می‌توان پیش بینی کرد در صورت اجرای صحیح این سناریو، در آینده شاهد قدرت گیری جبهه النصره حتی در مرزهای جنوب غربی سوریه خواهیم بود.
اما دلایل رهبران جبهه النصره و القاعده از انجام این اقدامات چیست؟ به بررسی سه دلیل عمده جدایی جبهه النصره و اقدامات تابع آن می‌پردازیم.

چهار تهدید منطقه‌ای علیه ایران

 نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160727/1749658.html

وقایع جهانی و منطقه‌ای بعد از پایان قرن بیستم میلادی روندی را طی کرده که امروز و در سال 2016 حتی اگر نتوان ایران را تنها برنده بلند مدت تغییرات منطقه‌ای خاورمیانه قلمداد کرد، قطعا می‌توان در کوتاه مدت ایران را یکه تاز منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا دانست.

نفوذ منطقه‌ای ایران نسبت به سال‌های گذشته نه چندان دور با پیشرفتی غیر قابل پیش بینی همراه بوده، به نوعی که شاید به جرات بتوان چنین ادعا کرد به واقع هیچ کس تصور نفوذ ایران در لبنان، سوریه، یمن و خصوصا عراق، به این شکل را از ذهن نیز نمی‌گذراند. شکل و جنس این نفوذ سبب پدید آمدن شرایط نهادینه و به رسمیت شناخته شدن قدرت ایران توسط کشورهای فوق شده و نوعی اقتدار مبتنی بر عقلانیت را برای ایران در این کشورها به ارمغان آورده. البته منظور من از اقتدار مبتنی بر عقلانیت، مفهوم اقتدار عقلانی ماکس وبر که بر پایه قوانین ترسیم شده نیست بلکه این واژه را در جهت اشاره به سودگرایی کشورها در جهت قبول اقتدار ایران به کار می‌برم. ضمن اینکه شاخصه‌های کاریزماتیک آرمانگرایانه ایران را نیز نباید نادیده گرفت. این رخداد را می‌توان گواهی بر پیشرفت موثر نظامی و دیپلماتیک ایران در قرن بیست و یکم دانست که توافق هسته‌ای با غرب، منفصل از فواید و مضرات مندرج در توافق‌نامه، در لایه زیرین، قدرت دیپلماتیک جهانی را نیز برای ایران به ارمغان آورد و با ترکیبی از قدرت دیپلماتیک جهانی و قدرت نظامی منطقه‌ای، ایران را به کشور یکه تاز منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا تبدیل کرد.

پاسخی به پنج ابهام کودتای ترکیه

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160723/1738563.html

شکست کودتای 16 ژوئیه ترکیه و نتایج این شکست که عموما در جهت حفظ منافع اردوغان بود، سبب گمانه زنی‌هایی در باب تصنعی بودن این کودتا شد و عده‌ای آن را توطئه‌ای از سوی اردوغان در راستای مشروعیت بخشیدن به سرکوب‌های داخلی دانستند.

دلیل نخست کسانی که این کودتا را توطئه اردوغان می‌دانند، بی برنامه بودن کودتاگران است. این ادعا از اساس اشتباه است و با وجود عدم برخورداری کودتاگران از پلن بی قدرتمند، به هیچ عنوان نمی‌توان آنها را بی برنامه خواند. برنامه اصلی کودتا از این قرار بود: در  اختیار گرفتن حریم هوایی استانبول و آنکارا، قطع و در اختیار گرفتن شاهرگ‌های ارتباط زمینی، حمله به ساختمان پارلمان، اداره امنیت و کاخ اردوغان، در اختیار گرفتن فرودگاه‌ها، در اختیار گرفتن رادیو و تلویزیون ملی ترکیه و نهایتا اعلام کودتا. تمام قسمت‌های نقشه فوق طی شد و جز تنها یک مورد یعنی حمله به کاخ اردوغان، تمام موارد به درستی انجام گرفت.

حملات تروریستی داعش در نقاط مختلف جهان افزایش می‌یابد

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160713/1698913.html

از شرق تا غرب، تمام کشورهای بازیگر در عرصه جهانی به نوعی با بحران سوریه و عراق درگیر بوده و ادعای مبارزه با تروریسم و مصداقا مبارزه با داعش را دارند.

ولی بر خلاف آنچه انتظار می‌رود، این گروه تروریستی نه تنها تضعیف نمی‌شود بلکه حملات تروریستی اش را هر روز در دایره وسیع تری در سطح جهانی گسترش می‌دهد، از اورلاندو تا پاریس و از استانبول تا داکا!

انتصاب جابری انصاری در جهت تمرکز تهران بر مسائل خاورمیانه است

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری اسپوتنیک :

http://ir.sputniknews.com/opinion/20160703/1661315.html

تغییر در معاونت عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه ایران که بعد از حدود پنج سال رخداد، باعث ایجاد واکنش‌های مختلف در سطح ملی و فراملی شده و آگاهی از این تغییر قبل از اعلام آن مسبب ارائه پیش بینی‌هایی از سوی رسانه‌های مختلف بوده که سبب متضاد بودن تحلیل‌ها راجع به این مسئله شده است.

اصل خبر این است، حسین امیرعبداللهیان جای خود را به صادق حسین جابری انصاری داد. اما اصولا این جا به جایی چرا حائز اهمیت است؟