دکتر مانی محرابی

آموزش سواد رسانه، نویسندگی، تولید محتوا

دکتر مانی محرابی

آموزش سواد رسانه، نویسندگی، تولید محتوا

ناتوی عبری - عربی

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در روزنامه اعتماد 22 فروردین 1398

در تحلیل‌های مرتبط با خاورمیانه پیش از هر چیز باید این نکته را در نظر داشت که به سه دلیل، خاورمیانه در ذات خود مستعد بحران است. این سه دلیل عبارتند از :

الف - ضدیت‌های قومی، مذهبی، دینی و تاریخی که در بطن اجتماعات غرب آسیا و شمال آفریقا نهادینه شده است. تنوع ایدئولوژیک این منطقه که ریشه در تاریخ دارد، مهمترین عامل پیش آمد این مسئله است.

ب - تراکم بالای قدرت‌های منطقه‌ای در خاورمیانه. این اتفاق موجب در هم تنیده شدن منافع بازیگران قدرتمند در سطح منطقه شده و شرایط تقابل‌های متعدد پاندولی را شکل داده است. این مسئله در ائتلاف میان کشورها نمود بسیاری خواهد داشت به نوعی که نزدیکی هر کشور به کشوری دیگر سبب تضعیف کشور ثالث خواهد شد.

ج - اولویت داشتن پارامترهای امنیتی از سوی حکام کشورهای خاورمیانه بر سایر پارامترها. جنگ‌های پی در پی در شصت سال اخیر سبب شده تا اولویت کشورها از پارامترهای سیاسی و اجتماعی به این سمت گرایش پیدا کند.

این عوامل بحران‌زای دائمی، سبب شده تا قدرت‌های منطقه‌ای خاورمیانه، با وجود اختلاف‌های اساسی دست به ائتلاف‌های امنیتی بزنند که لزوما در بر دارنده شباهت‌های فرهنگی، سیاسی یا ایدئولوژیک نیست، بلکه صرفا تامین کننده منافع بازیگران است.

این ائتلاف‌ها بیش از آنکه سبب پیشبرد منافع باشد، ائتلاف‌هایی سلبی هستند یعنی بیشتر از آنکه منافع جدیدی برای بازیگران بوجود آورد، از بروز رخدادهایی که منافع بازیگران را به خطر می‌اندازد جلوگیری می‌کند. ائتلاف‌های عربستان سعودی در سال‌های بعد از وقوع بیداری اسلامی تماما از این قاعده پیروی می‌کنند که به طور نمونه می‌توان به ائتلاف این کشور با ترکیه و پاکستان، ترکیه و مصر، ونهایتا امارات و مصر اشاره کرد.

 

امتیازات تقابل با ایران برای عربستان سعودی

تقابل این دو کشور در سال‌های اخیر، از بطن روابط به سطح رسیده و اکنون به شکلی کاملا عیان دنبال می‌شود، به نوعی که مقامات دو کشور دیگر ابایی از بیان عمومی و اشاره مستقیم به آن ندارند. این تقابل که با کشته شدن شیخ نمر روحانی شیعه مخالف حکومت آل سعود وارد مرحله جدیدی شده را می‌توان پایه و اساس اکثر اتفاقات دیپلماتیک بعد از خود در سطح منطقه دانست.

این تقابل دو پیامد مهم برای عربستان سعودی داشته است :

الف - بهانه قرار دادن این تقابل برای تغییر در نگاه ژئوپولتیک ایالات متحده از شرق آسیا به سمت خاورمیانه.

ب - ایجاد بحران جهت تغییر سیاست بین الملل کشورهای همسو با خود از موازنه قوا به موازنه تهدید.

این دو رخداد حکام سعودی را به بزرگ‌ترین هدف خود نزدیک می‌کنند : "ایجاد ائتلاف در مقابل گرانیگاه مخالفان خود یعنی ایران".

 

تنها بازیگر منطقه‌ای مشترک المنافع با سعودی

ریاض در همسو کردن ترکیه، پاکستان، امارات متحده عربی و مصر در تقابل با ایران از هیچ تلاشی دریغ نکرد اما به دلیل گره خوردن منافع منطقه‌ای ترکیه و پاکستان با ایران و تفاوت اولویت در تقابل با ایران میان مصر، امارات و عربستان، هیچ یک از کشورهای فوق به همراهی حداکثری با ریاض نپرداختند.

اهداف منطقه‌ای ریاض عبارتند از :

1 - جلوگیری از نفوذ ایران در منطقه خصوصا در حدفاصل مرزهای غربی ایران تا دریای مدیترانه

2 - مقابله با گسترش اسلامِ اخوانی

3 - تلاش برای جلوگیری از قدرتگیری حداکثری روسیه در خاورمیانه

هدف اول مستقیما در تقابل با تهران است، هدف دوم نیز با ایران در ارتباط است زیرا حماس، ترکیه و قطر به عنوان سه پایگاه منطقه‌ای اسلامِ اخوانی مورد حمایت ایران هستند و در هدف سوم نیز مجددا شاهد نقش پررنگ ایران هستیم زیرا تهران مهمترین شریک نظامی و سیاسی مسکو در منطقه می‌باشد.

تنها بازیگر منطقه‌ای که در این سه هدف با سعودی‌ها هم مسیر است، رژیم اسرائیل بوده به همین دلیل این دو دشمن سابق، با پیگیری سیاست واقع گرایی تهاجمی دست به ائتلافی ساختار شکنانه زده‌اند که با اضافه شدن ابوظبی به یک مثلث دیپلماتیک، نظامی و اقتصادی تبدیل شده است.

 

سفرهای نتانیاهو به کشورهای عربی

بنیامین نتانیاهو فاش کرده که به چهار کشور عربی که دارای روابط دیپلماتیک با رژیم اسرائیل نیستند سفر کرده، عمان یکی از مقاصد وی بوده اما سه کشور دیگر را باید در میان عربستان سعودی، کویت، بحرین و امارات متحده عربی جستجو کرد.

نتانیاهو عنوان کرده در آینده به کشورهای عربی بیشتری نیز سفر خواهد داشت که از این سفرها دو هدف بزرگ را پی می‌گیرد : ایجاد جبهه‌ای از کشورهای عربی مخالف ایران و شکستن تابوی روابط میان صهیونیست‌ها و اعراب مسلمان.

کنفرانس ورشو یکی از مهمترین ابتکارات ایالات متحده در تحقق این دو هدف بزرگ بود. این کنفرانس که ابتدا قرار بود یک کنفرانس ضد ایرانی باشد، با عدم حضور کشورهای تاثیرگذار منطقه مانند لبنان، ترکیه و عراق، به نمایش عادی سازی روابط میان رژیم اسرائیل و اعراب تبدیل شد.

وزیر امورخارجه امارات، به صهیونیست‌ها حق داد تا در برابر تهدیدهای ایران از خود دفاع کنند و خالد الیمانی نیز به شکلی باور نکردنی دقیقا در کنار نتانیاهو نشست تا به طور غیر مستقیم از حمایت رژیم اسرائیل ار دولت غیرقانونی یمن پرده بردارد! دو اتفاق مهمی که جهت سنجش واکنش مردم کشورهای عربی صورت پذیرفت.

 

ناتوی عربی، صهیونیستی

بزرگ ترین اهداف سعودی از تشکیل ناتوی عربی عبارتند از :

1 - شکل گیری تهدید نظامی علیه ایران

2 - مرتفع سازی ضعف‌های دیپلماتیک و امنیتی عربستان در عرصه بین الملل

و بزرگ ترین اهداف رژیم اسرائیل از ایجاد تسهیل در شکل گیری ناتوی عربی :

1 - شکل گیری تهدید نظامی علیه ایران

2 - نفوذ به کشورهای عربی

جبهه گیری نظامی علیه ایران هدف مشترک رژیم اسرائیل و عربستان سعودی است که یکی از اهداف بلندمدت ایالات متحده در خاورمیانه نیز محسوب می‌شود. هدفی که با نام "تغییر رژیم" بارها از سوی مسئولین واشنگتن در چهل سال اخیر شنیده شده است.

از این رو باید اذعان داشت آنچه امروز به نام ناتوی عربی می‌شناسیم در واقع چیزی جز ائتلاف رژیم‌های اسرائیل و سعودی نیست و مهمترین هدف آن نیز مقابله با ایران است. حال ممکن است هیچ گاه درگیری نظامی میان ایران و هیچ یک از بازیگران منطقه‌ای رخ ندهد اما هدف ناتوی عبری - عربی تحت فشار قرار دادن ایران است تا از مواضع خود از در خاورمیانه عقب نشینی کند.

 

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی